De Scottish / Highland Fold.

Knuffel.

Een kat met de uitstraling en de oortjes van een teddybeer : dat is de Scottish Fold. De bolle vorm, de zachte vacht van een Brits Korthaar, een rustig stabiel karakter en schattige naar voren gevouwen hangoortjes : de Scottish Fold lijkt gemààkt om te knuffelen.

Het is alleen even zoeken, ze zijn niet zo veel te vinden. En daar is een reden voor : een aandoening die samenhangt met die schattige gevouwen oortjes en die ontstaat als je twee Scottish Folds met elkaar kruist.

 

Puur natuur.

Hoewel vele sites beweren dat de Scottish Fold geen menselijk kweekresultaat maar “puur natuur” is mogen we gerust stellen dat als moeder natuur haar gang had kunnen gaan, het ras Scottish Fold een stille dood zou zijn gestorven. De mens had wel een heel stevige vinger in de pap bij zijn ontwikkkeling en sterker nog : als je de natuur en twee Scottish Folds samen hun ding laat doen, onstaan er kittens die nauwelijks overlevingskansen hebben. Van puur natuur is bij dit ras, net als overigens bij elk ras dat ontstond uit een spontane mutatie, geen sprake. De Scottish fold is net als de ‘Sphynx met zijn kale huid, de Manx met zijn halve of ontbrekende staart, of de Munchkin met zijn korte pootjes, een mutatieras. De mutatierassen zijn ontstaan en konden overleven omdat de mens juist met deze dieren is gaan fokken. Omdat de mens hun bijzondere afwijkende uiterlijk zo bijzonder vond.

 

Geschiedenis.

In de zestiger jaren werd op een boerderij in het Schotse Perth een witte kat gevonden met naar voor gevouwen hangoortjes. William en Mary Ross, de ontdekkers van de kat, doopten haar Susie. Susie kreeg een nestje waarvan twee kittens dezelfde hangoortjes hadden als hun moeder.Zij werden gekruist met Brits Kortharen en andere boerderijkatten. Susie en haar nakomelingen vormden de basis voor het ras Scottish Fold. Eind jaren zestig slaagde William Ross erin het ras erkend te krijgen bij de Governing Council of the Cat Fancy (GCCF).Omdat in de beginjaren veel witten katten werden ingezet voor de fokkerij van de Scottish Fold, stammoeder Susie was tenslotte wit, was doofheid die vaak samenhangt met een witte vachtkleur een veel voorkomend probleem binnen het ras.Maar het grootste probleem was dat er steeds meer Scottish Fold kittens werden geboren met kraakbeenproblemen en vervormde ledematen : ook wel osteodystrofie genoemd.

 

Rasstandaard. (CFA)

Algemeen :

De Scottish Fold ontstond uit een spontane mutatie bij boerderijkatten in Schotland. Het ras is ontwikkeld door het kruisen met Brits Kortharen en huiskatten in Schotland en Engeland. In Amerika werden Amerikaanse- en Brits kortharen gebruikt. De stambomen van bonafide Scottish Folds zijn terug te voeren naar Susie, de eerste kat met gevouwen oortjes die werd ontdekt door de grondleggers van het ras William en Mary Ross.

 

Hoofd:

Rond met stevige kin en kaken. Het hoofd staat op een vrij korte nek. Snuit met ronde snorhaarkussentjes. Vooral bij de katers zijn de wangen stevig ontwikkeld.

Ogen: Goed geopend met een vriendelijke uitdrukking. Groot, rond en met een brede neus ertussen. Oogkleur moet corresponderen met de vachtkleur. Blauwe ogen en odd eyes (twee verschillende oogkleuren) zijn toegestaan bij witte, bicolor katten en bij katten met het Turkse Van patroon.

Neus:

Kort met een zachte curve.

Oren:

Naar voren en naar beneden gevouwen. Een klein lichtjes gevouwen oor verdient de voorkeur boven een groot losgevouwen oor. De vorm van het gevouwen oor behoort rond te zijn met afgeronde topjes.

Lichaam:

Middelgroot met ronde vormen. Het lichaam moet beweeglijkheid uitstralen, lengte van de poten is in verhouding tot het lichaam.

Staart:

Van gemiddelde lengte, in verhouding met het lichaam. De staart is fexibel met afgeronde top.

Vacht (Korthaar):

Zacht dik en overal even dik. Kort tot halfkort met een zachte textuur. De vacht ligt niet aan tegen het lichaam maar staat rechtop. Structuur is afhankelijk van kleur maar ook van de regio waar de kat wordt gehouden of het seizoen.

Vacht (Langhaar):

Halflang tot lang op het lichaam liefst lang, maar in het gezicht en op de pootjes mag het korter zijn. Bij kittens mag de vacht enigszins pluizig zijn bij volwassen katten niet.

Vachtkleuren:

Alle kleuren zijn toegestaan.

 

Afwijking.

Dat was de reden dat de GCCF in 1973 stopte met het erkennen van Scottish Folds. Tot op heden worden bij deze kattenvereniging geen Folds geregistreerd. De familie Ross liet het er echter niet bij zitten. Ze riepen de hulp in van Neil Todd, een geneticus uit Amerika. Die kreeg al snel in de gaten dat de kraakbeenafwijkingen het gevolg waren van hetzelfde gen dat zorgde voor die grappige gekrulde oortjes. Het gen veroorzaakte niet alleen een afwijking aan de ontwikkeling van het kraakbeen dat er voor zorgde dat de toppen van de oren naar voren buigen, maar de kraakbeenafwijking zet zich ook door in de rest van het skelet. Het kraakbeen in de beenderen van de pootjes raakt zodanig aangetast dat de pootjes de kat niet meer kunnen dragen. Ook raken staartwervels en beenderen rond de pootjes verdikt en pijnlijk. Todd vond uit dat alleen katten die twee keer, dus door beide ouders, “belast” werden met het gen voor gekrulde oortjes last kregen van de aandoening. De oplossing was simpel: de geneticus stelde voor om voor het fokprogramma katten van andere rassen in te zetten. Hij gebruikte onder andere Brits Kortharen, Brits Langharen, Exotics, Perzen, en Amercan Shorthairs in combinatie met de Scottish Fold. Daarna werd het ras door de Cat Fanciers Association (CFA) en de International Cat Association (TICA) erkend.

Uitgesloten.

Van de Europese overkoepelende kattenorganisatie Fédération Féline (Fifé), en dus ook bij de Nederlandse Felikat en Mundikat die onder de Fifé-paraplu vallen, mag niet gefokt en geshowd worden met folds. “Dat is inderdaad vanwege de kraakbeenproblemen”, vertelt Henny Bok, secretaris importen, experimentele fok en fokbeperkingen van Mundikat. Er is een aantal onafhankelijke kattenverenigingen waar de Scottish Fold wel erkend is zoals in België. Hier worden de Scottish met rechte oortjes geregistreerd als Brits korthaar, wat dan weer een doorn in het oog is van de fokkers van Britten.

Recht of krom ?

Het krullen van de oortjes, én van het kraakbeen is het gevolg van een dominant gen. Dat wil zeggen dat als je een kat die vrij is van gekrulde oren, van een ander ras dus, je ongeveer 50 % kans hebt dat er kittens met gekrulde oortjes worden geboren. De overige kittens dragen het gen wél, maar het is niet zichtbaar aan de buitenkant. Ze hebben gewone rechte oortjes en worden ook “straight”genoemd.

 

(NOOT : gezien niet iedereen op de hoogte is van wat nu een “straight” is, vernoemen wij in onze site de kittens met rechte oortjes van een fold britcombinatie naar hun uiterlijke kenmerken en noemen we ze voor de gemakkelijkheid “britjes” naar hun rechte oortjes.)

 

Als je twee ouders die het gen dragen met elkaar kruist, neemt niet alleen de kans op kruloortjes, maar ook die op osteodystrofie met grote sprongen toe. Zowel mama als papa Scottish Fold is dus “not done”. Bij de fokkerij is altijd één ouder Scottish Fold en één ouder van een ander ras, bijvoorbeeld de “Brits Korthaar”, en bij dit ras worden dan zowel kittens mét als kittens zonder gekrulde oortjes geboren. Pa een week of vier na de geboorte kan men zien of de oortjes al dan niet gaan “krullen”.

 

Osteodystrofie.

Karin Hoogendijk is dierenarts bij dierenartspraktijk De Langstraat te Walwijk. Ze werkt met veel katten en kent de kraakbeenproblemen bij de Scottish Fold. “Er zijn heel weinig Scottish Folds, ik zie ze eigenlijk nooit hier in onze praktijk maar ben wel bekend met het probleem. Osteodystrofie is een afwijking die erge pijnklachten geeft. Op zich is de aandoening niet dodelijk, maar ik kan het me voorstellen dat een kat die kraakbeenafwijkingen heeft, op de duur moet worden geëuthanaseerd omdat hij vergaat van de pijn. Ik heb op het internet iets gelezen over opereren van katten met dergelijke klanchten, maar eigenlijk zo je het zover niet mogen laten komen. Fokkers moeten er gewoon voor zorgen dat er nooit kittens worden geboren uit twee Scottish Folds.

Gelukkig is het wel zo dat een kat die volgens de richtlijnen gefokt is geen osteodystrofiie heeft. Het is in elk geval nooit wetenschappelijk bewezen dat zulke katten, dus volgens de regels gefokte katten, klachten ontwikkelen.

 

Karakter.

Het karakter van de Scottish Fold komt behoorlijk overeen met dat van de Brits Korthaar.Folds hebben een rustig en gematigd karakter. Ze kunnen over het algemeen prima overweg met andere katten en collega huisdieren. Folds zijn echte knuffelkatten, niet agressief en heel verdraagzaam. Als je iets weet over de lichaamstaal van katten, kun je je voorstellen dat de platliggende oortjes soms de indruk geven van agressie. Toch schijnen Folds in de dagelijkse omgang nauwelijks hinder te ondervinden van hun oren. Katten van andere rassen hebben in de regel best in de gaten dat er onder die vreemde oortjes een vriendelijke aard schuil gaat. Maar toch moet je de mogelijkheid niet onderschatten dat er katten kunnen zijn die die vreemde snuiter met zijn platte oren zo'n vreemde eend in de bijt vinden dat ze hem weigeren te accepteren.

Een typische eigenschap van veel Scottish Folds is het feit dat ze het prettig schijnen te vinden om als een konijn op de achterpootjes te zitten of op de billen te liggen met de voorpootjes op de buik.

Voor kinderen een uitstekende knuffel, net zoals de Brit hebben ze niet de neiging hun nagels uit te steken wanneer ze opgenomen worden. Foldjes worden supergraag geknuffeld.

Een Scottish Fold ligt graag als een baby op zijn rug in je arm. Of neemt als hij in de sofa zit zijn specifieke "budha positie" in, namelijk hij zit op zijn achterwerk met de achterpoten onderuit.

Verzorging

De verzorging is dezelfde als bij de Britse korthaar, en in tegenstelling tot wat men zou verwachten hebben de oortjes niet meer verzorging nodig dan katten met rechte oren.

Bron : Kattenmanieren nr 2 2010

Aanpassingen, nota's Inge Muyldermans

 

 

Via deze link een leuk filmpje over de scottish Foldjes

Cats 101: Scottish Fold

 

 


terug naar boven

terug naar homepage